img-2018-1.jpg
Blog

Versnelling in verduurzamen; op weg naar een circulaire economie

Op het gebied van energie gebruiken we in Nederland meer energie dan we opwekken. En het verbruik neemt alleen nog maar toe. Hierdoor zijn we als Nederland een bijdrager aan het wereldwijde broeikaseffect. De natuur is altijd op weg naar een (nieuw) evenwicht, helaas kan dat nieuwe evenwicht best weleens slecht voor ons mensen uitpakken. De natuur is ‘sterker’ dan wij mensen en het lijkt mij dan ook verstandig om met meer respect met de aarde om te gaan. Eigenlijk zouden wij mensen meer in evenwicht met de natuur moeten komen.

Recyclen in plaats van downcyclen

Volgens mij is dat de kern van de circulaire economie. In onze sector kloppen we ons op de borst bij 95% recyclen (bij sloop). Hoe we dat nu doen is nog lang niet circulair, het grootste deel van het materiaal wordt tot granulaat gemaakt en is daarmee eerder gedowncycled. Bij dat downcyclen wordt ook energie gebruikt en daarmee blijft slopen naar mijn mening een kleine milieuramp.

Materialen (en niet alleen de materialen uit de gebouwde omgeving, maar al onze materialen die we nu nog tot ‘afval’ downcycelen) zouden met een hogere waarde en minder bewerkingen hergebruikt moeten worden. In de gebouwde omgeving kunnen we dit bereiken door gebouwen en woningen in hun geheel of ten minste hun casco’s her te gebruiken voor dezelfde of nieuwe functies. De extra opgave daarbij is om dit vastgoed geschikt te maken voor de transitie naar een verantwoorde toekomst; of dat nu CO2 neutraal of gasloos heet. Waarbij we erop letten dat wat toegevoegd wordt reversibel is; de materialen moeten zuivere materialen blijven en vervangbaar zijn.

Energietransitie

Op weg naar een circulaire economie staan we dus in eerste instantie voor de interessante opgave het energieverbruik terug te dringen en of te temperen. In de gebouwde omgeving kan de warmtevraag verlaagd worden door te isoleren en ventileren. Door een goede schilisolatie met bijbehorende ventilatie wordt bij woningen veelal een label B bereikt. Door (alleen) te isoleren en ventileren wordt ca 95% van de bestaande woning hoogwaardig hergebruikt (veelal voor dezelfde functie) en slechts 5% ‘gesloopt’. We accepteren daarbij een beperkte restwarmtevraag per woning of gebouw. Een restwarmtevraag die zich uitstekend leent voor CO2 neutrale en gasloze (veelal lokale) opwekking (in de nabije toekomst). Bereikt met een aanpak die zowel energetisch als financieel rendabel is.

De energietransitie gaat ons allemaal aan en biedt kansen; meer comfort, lagere warmte/energievraag en vaak ook vastgoed dat geschikt is voor (CO2 neutrale) lage temperatuursystemen. Consumenten willen hun woning graag verduurzamen, maar daarbij willen ze wel zelf kunnen kiezen en niet opgezadeld worden met een schuldgevoel of onbetaalbare hoge investeringen.

Daarnaast vind ik het belangrijk dat we niet halsoverkop van het gas afgaan. Er is onvoldoende schone duurzame elektriciteit. En de substitutie van gas door kolenstroom doet de CO2-uitstoot alleen maar toenemen.

Het vertrouwen van de consument

Het consumentenvertrouwen is echter vaak vrij laag. De investeringen zijn hoog en de eventuele terugverdientijd lang. Het gevoel dat de grote energieverbruikers eerst maar eens moeten bijdragen leeft ook. Toch ben ik ervan overtuigd dat beginnen met isoleren en ventileren prima maatregelen zijn. Dit biedt de mensen daarna nog volop keuze en mogelijkheden om verdere stappen te zetten.

Mijn ervaring is dat je het vertrouwen wint door mensen persoonlijk te benaderen en hun verhaal aan te horen en daar dan iets mee te doen. Weerstand tegen dakisolatie wordt bijvoorbeeld gevoed vanuit de weerzin om de zolder op te ruimen. Of weerstand wordt veroorzaakt door het opzien tegen de overlast en het kwijtraken of het opnieuw moeten aanbrengen van wand en plafondafwerkingen. Het helpt om maatwerk te leveren. Containers in de wijk, of hulp bij het opruimen of een strippenkaart klusjesman vanuit de bouwer. Hiermee hebben we vooral ervaring bij huurwoningen, maar het kan mogelijk ook bij VVE’s helpen. Inzicht en hulp bij de financiering, subsidiemogelijkheden of beperkte en/of uitgestelde huurverhoging kan ook helpen.

Bij woningen met een label C of beter zijn PV-panelen een eenvoudige en effectieve oplossing. PV-panelen lenen zich ook prima als optie, ze kunnen immers later eenvoudig alsnog aangebracht worden. De PV-panelen worden in onze aanpak dan ook vaak als aanvullende optie aangeboden. Mensen hebben graag een keuze. Door de panelen aan te bieden in een mooie aanbieding, kun je ook sturen in deze keuze. Mensen kiezen graag de aanbieding met het grootste voordeel.

Samen versnellen is mogelijk

Tsavo zet zich graag in voor een versnelling in verduurzaming. Vorig jaar brachten we circa 1000 woningen naar gemiddeld label B. Dit jaar staan er circa 2000 woningen in de planning en onze ambitie is om zo te versnellen (en te groeien) dat we binnenkort 1000 woningen per maand kunnen opleveren. Dat lijkt veel maar dat is ongeveer 1/30e deel van de totale opgave waar we in Nederland voor staan (dat is 1000 woningen per dag tot 2030). Onze aanpak is gericht op deze versnelling en kenmerkt zich door een eenvoudige slimme circulaire (no-regret) aanpak van de schil met de aandacht voor de mensen die het aangaat. Projecten hebben een doorlooptijd van maanden en de werkzaamheden per woning beperkt zich tot enkele dagen.

De eerste klanttevredenheidsonderzoeken zijn positief. Op dat vlak willen we echter ook graag verbeteren, het doel daarbij is om bij ieder project naar duurzame woningen ook ambassadeurs ‘op te leveren’ voor de grote opgave waar we in Nederland met zijn alle voor staan. Lees hierover ook de blog van mijn collega Inge Fraij.

Wil je met mij sparren hoe we samen kunnen versnellen? Neem dan contact met mij op.

Wist u dat?

De naam van ons bureau komt van het Tsavo National Park. In dit park in Kenia is het ecosysteem vrijwel in evenwicht en circulair, maar ook kwetsbaar voor klimaatverandering. In Nederland is het nog een hele opgave om met behoud van onze levensstandaard, weer te komen tot een ecologisch en circulair evenwicht. Als Tsavo zien we het wel als onze uitdaging om een stevig aandeel daarin bij te dragen.

----

Dit blog is geschreven door Monique Egenberger


Terug naar overzicht

Deel dit artikel